مهارتهای نرم یا همان Soft Skills همان چیزهایی هستند که معمولاً در رزومه نمینویسیم، اما بیشترین تأثیر را روی موفقیت شغلی و کیفیت زندگیمان میگذارند. مهارتهایی مثل ارتباط مؤثر، مدیریت زمان، همدلی، حل مسئله، تفکر انتقادی و… دقیقاً همان برگهای برندهای هستند که افراد موفق را از دیگران متمایز میکنند. اگر این روزها احساس میکنی برای پیشرفت در زندگی شخصی یا حرفهای باید روی این مهارتها بیشتر کار کنی، در جای درستی هستی. امروز میخوایم خیلی دوستانه، کاربردی و کاملاً قابل اجرا درباره راههای تقویت مهارتهای نرم حرف بزنیم.
مهارت نرم دقیقاً یعنی چه؟
مهارتهای نرم، تواناییهای رفتاری و شخصیتی ما هستند که نشان میدهند چگونه با دیگران تعامل میکنیم، چگونه فکر میکنیم، چطور شرایط را مدیریت میکنیم و چطور در جمع حضور داریم. برخلاف مهارتهای سخت (Hard Skills) که فنی و قابل اندازهگیریاند، مهارتهای نرم بیشتر با روحیات و رفتارهای انسانی سروکار دارند.
چرا باید مهارتهای نرم را تقویت کنیم؟
مهارتهای نرم فقط مخصوص مدیران یا افراد شاغل نیست. هرکسی که در یک جامعه زندگی میکند، هر روز با آنها سروکار دارد.
جالب است بدانید شرکتهای بزرگ دنیا هنگام استخدام، معمولاً مهارتهای نرم را مهمتر از مهارتهای فنی میدانند. چون مهارت فنی را میشود یاد گرفت، اما اخلاق حرفهای، مسئولیتپذیری و تعامل مؤثر چیزهایی هستند که باید از درون رشد کنند.
چگونه تشخیص دهیم در کدام مهارتهای نرم ضعف داریم؟
قبل از شروع تقویت مهارتها، باید بدانیم نقطهضعفهایمان کجاست. چند راه ساده:
• از اطرافیان بازخورد بگیر
• موقعیتهای چالشی خود را بررسی کن
• تستهای شخصیتشناسی معتبر را انجام بده
• موقعیتهایی را یادداشت کن که در آنها دچار مشکل شدی
مهارت ارتباط مؤثر را چگونه تقویت کنیم؟
ارتباط مؤثر یکی از مهمترین مهارتهای نرم است. بدون آن در کار، خانواده و حتی روابط دوستی به مشکل برمیخوریم.
• فعالانه گوش بده: فقط نشنو، واقعاً گوش بده
• واضح و محترمانه حرف بزن
• از زبان بدن درست استفاده کن
• سؤال بپرس تا سوءتفاهم نشود
مهارت همدلی؛ پادشاه مهارتهای نرم
همدلی یعنی بتوانی دنیا را از زاویه دید دیگران ببینی. این مهارت باعث میشود محبوبتر، دلسوزتر و قابلاعتمادتر به نظر برسی.
• سعی کن بدون قضاوت شرایط دیگران را درک کنی
• قبل از پاسخ دادن، احساس طرف مقابل را بسنج
• مطالعه و گوش دادن به داستان زندگی افراد مختلف همدلی را تقویت میکند
مدیریت زمان؛ مهارت نجاتدهنده
اگر مهارت مدیریت زمان را یاد بگیری، انگار یک اکسیر معجزهآسا پیدا کردهای.
• از تکنیکهای معروف مثل پومودورو استفاده کن
• کارهای غیرضروری را حذف کن
• هر روز فقط روی ۳ اولویت اصلی تمرکز کن
• از گوشی و شبکههای اجتماعی هوشمندانه استفاده کن
تفکر انتقادی؛ مهارتی که تو را از دیگران متمایز میکند
این مهارت کمک میکند تصمیمهای دقیقتر، منطقیتر و هوشمندانهتری بگیری.
• قبل از باور کردن چیزی، آن را تحلیل کن
• منابع مختلف را مطالعه کن
• از خودت سؤال بپرس: «آیا این منطقی است؟»
مهارت حل مسئله را چطور تقویت کنیم؟
حل مسئله یعنی در چالشها سریع به هم نریزی و بتوانی راهحل پیدا کنی.
• مسئله را دقیق تعریف کن
• علت اصلی مشکل را بشناس
• چند راهحل بنویس و بهترین را انتخاب کن
• در شرایط بحرانی آرامش خود را حفظ کن
هوش هیجانی؛ مهارتی که کیفیت روابطت را چند برابر میکند
هوش هیجانی یعنی توانایی مدیریت احساسات خود و درک احساسات دیگران.
• احساساتت را بشناس و نامگذاری کن
• واکنشهای هیجانی سریع را کنترل کن
• قبل از تصمیمگیری چند نفس عمیق بکش
• نسبت به دیگران پذیرش بیشتری داشته باش
مهارت رهبری؛ حتی اگر مدیر نیستی
رهبری فقط برای مدیران شرکتها نیست. همه ما گاهی نیاز داریم یک گروه را هدایت کنیم.
• مسئولیتپذیر باش
• الگوی دیگران شو
• توانایی تصمیمگیری را تقویت کن
• به دیگران انگیزه بده و حمایتشان کن
چطور مهارت همکاری و کار تیمی را تقویت کنیم؟
هیچکس بهتنهایی نمیتواند دنیا را فتح کند.
• شنیدن را تمرین کن
• اختلافها را با احترام مدیریت کن
• از خودخواهی دوری کن
• موفقیت را به نام تیم بزن، نه تنها خودت
سازگاری ذهنی؛ بقا در دنیای پرسرعت امروز
دنیا خیلی سریع تغییر میکند. تنها کسانی موفق میشوند که بتوانند با شرایط جدید سازگار شوند.
• انعطافپذیر باش
• از تغییر نترس
• یادگیری را هیچوقت متوقف نکن
• موقع بحران آرام بمان
اعتمادبهنفس؛ پایهی تمام مهارتهای نرم
اعتمادبهنفس مثل عضله است؛ با تمرین قویتر میشود.
• نقاط قوتت را بشناس
• از شکست نترس
• خودت را با کسی مقایسه نکن
• هر موفقیت کوچک را جشن بگیر
روزانه چطور روی مهارتهای نرم کار کنیم؟
بهترین راه تقویت مهارتها، تمرین روزمره است.
• هر روز ۱۰ دقیقه مطالعه کن
• با افراد جدید صحبت کن
• موقعیتهای چالشی را بپذیر
• از اشتباهاتت یاد بگیر نه اینکه خودت را سرزنش کنی
عادتهای کوچک اما تأثیرگذار برای رشد مهارتهای نرم
• زیاد گوش بده
• کمتر قضاوت کن
• بیشتر لبخند بزن
• همیشه یادگیرنده بمان
• هر هفته پیشرفتهای خود را ارزیابی کن
جمعبندی
تقویت مهارتهای نرم یک مسیر همیشگی است، نه یک مقصد. با تمرین، خودآگاهی و اندکی پشتکار میتوانی نسخهی حرفهایتر، مهربانتر و جذابتری از خودت بسازی. دنیای امروز، دنیای کسانی است که خوب ارتباط میگیرند، خوب تحلیل میکنند و خوب عمل میکنند. تو هم میتوانی یکی از آنها باشی؛ فقط کافی است شروع کنی.
اگر واقعاً میخوای مهارتهای نرم خودت رو ارتقا بدی و در مسیر حرفهایات بدرخشی، همیشه روی دلنواز حساب کن؛ هر قدم کنار تو هستم تا بهترین نسخهات رو بسازی.
نویسنده
بهزاد ازند
مجله اینترنتی آموزش هوش مصنوعی، دریچهای به سوی آیندهای که امروز باید آن را فرا گرفت.